Wat is VRR? Hoe werkt een variabele verversingsfrequentie?

Met een variabele verversingsfrequentie (VRR) kan je tv of monitor de verversingsfrequentie direct aanpassen aan de beeldsnelheid van je spelconsole of pc. Zelfs als de beeldsnelheid stijgt of daalt, blijft het beeld vrij van screen tearing en haperingen.

Elk scherm wordt vernieuwd met een vaste frequentie, gemeten in hertz (Hz). Een tv met 60 Hz geeft 60 keer per seconde een nieuw beeld weer. Je console of pc genereert frames in zijn eigen tempo, gemeten in frames per seconde (FPS), en bij veeleisende scènes daalt dat tempo tot onder de verversingsfrequentie van het scherm.

Als die twee niet op elkaar zijn afgestemd, krijg je last van screen tearing of stotteren. Screen tearing treedt op wanneer het scherm delen van twee frames tegelijk weergeeft, waardoor het beeld gesplitst lijkt. Stotteren treedt op wanneer de console een frame een extra verversingscyclus vasthoudt om screen tearing te voorkomen – wat V-Sync ook doet – waardoor de beweging ongelijkmatig lijkt.

Bij VRR wacht het beeldscherm op elk nieuw frame en wordt het beeld vernieuwd zodra dit binnenkomt. Een game die op 52 FPS draait, krijgt een verversingsfrequentie van 52 Hz. VRR werkt alleen binnen een bepaald bereik, bijvoorbeeld van 48 tot 120 Hz. Onder dat bereik werkt VRR niet, tenzij je beeldscherm of grafische kaart Low Framerate Compensation (LFC) ondersteunt, waarbij elk frame twee of meer keer wordt weergegeven om binnen het bereik te blijven.

VRR is er in drie formaten:

• HDMI Forum VRR: de standaard die deel uitmaakt van HDMI 2.1. De PlayStation 5, Xbox Series X|S en veel recente tv’s maken er gebruik van.
• AMD FreeSync: de versie van AMD, die veel voorkomt op gamingmonitoren. Xbox en AMD-grafische kaarten ondersteunen deze technologie.
• NVIDIA G-SYNC: de versie van NVIDIA voor zijn grafische kaarten. NVIDIA-kaarten werken ook met veel FreeSync- en HDMI Forum VRR-schermen, die worden aangeduid als ‘G-SYNC Compatible’.

Je bron en je beeldscherm moeten hetzelfde formaat ondersteunen. Als je een opnamekaart gebruikt, moet deze ook VRR-passthrough ondersteunen.

• PlayStation 5: HDMI Forum VRR. Je schakelt deze functie in via Instellingen > Scherm en video > Video-uitvoer.
• Xbox Series X|S: HDMI Forum VRR en AMD FreeSync. Ook de Xbox One X|S ondersteunt VRR.
• PC: dit hangt af van je grafische kaart en de instellingen van het stuurprogramma. AMD-kaarten maken gebruik van FreeSync, en NVIDIA-kaarten van G-SYNC of G-SYNC Compatible.
• Nintendo Switch 2: VRR werkt al sinds de lancering op het ingebouwde scherm in handheld-modus. Met systeemupdate 23.0.0 (september 2026) is VRR ook toegevoegd in de tv-modus; hiervoor zijn bovendien een update van het dock, een tv die VRR ondersteunt en een game die deze functie ondersteunt nodig. In het artikel ‘Wat is de beste opnamekaart voor de Nintendo Switch 2?’ worden de verschillende opnamemogelijkheden besproken.

Je console wordt aangesloten op de HDMI IN-poort van de opnamekaart. Via de HDMI OUT-poort wordt het signaal doorgestuurd naar je tv of monitor, zodat je kunt spelen; dit wordt ‘passthrough’ genoemd. Via de USB-poort wordt het signaal naar je computer gestuurd, waar je kunt opnemen of streamen. In het artikel ‘Passthrough versus opname: wat is het verschil bij een opnamekaart?’ wordt dit uitgebreider uitgelegd.

Als je opnamekaart VRR-passthrough ondersteunt, ontvangt je beeldscherm het signaal met variabele verversingsfrequentie en kun je zonder beeldversnijding spelen.

Capturekaarten nemen op en streamen met een constante beeldsnelheid, bijvoorbeeld 60 FPS, en de meeste streamingplatforms, waaronder Twitch en Kick, ondersteunen maximaal 60 FPS. Wanneer de beeldsnelheid van de game daalt, herhaalt de capturekaart beelden om het gat op te vullen, zodat je opname dezelfde beeldsnelheid behoudt, ongeacht of VRR is in- of uitgeschakeld.

Als je opnamekaart VRR-passthrough ondersteunt, laat VRR dan ingeschakeld. Als dat niet het geval is, krijgt je beeldscherm via de opnamekaart een vaste verversingsfrequentie. Er zijn een paar dingen die ervoor zorgen dat VRR betrouwbaar werkt via een opnamekaart:

• Schakel VRR in via het schermmenu. Bij sommige tv’s en monitoren moet VRR of FreeSync worden ingeschakeld via het eigen schermmenu.
• Controleer je VRR-bereik. VRR werkt binnen een vastgesteld bereik van beeldsnelheden dat afhankelijk is van je beeldscherm, opnamekaart en game. HD60 X ondersteunt bijvoorbeeld 48 tot 120 Hz. Als de beeldsnelheid onder dat bereik daalt, wordt VRR uitgeschakeld totdat de beeldsnelheid weer op peil is.
• Op de HD60 X en 4K S daalt de resolutie van de Nintendo Switch 2 naar 1440p of 1080p wanneer zowel VRR als HDR zijn ingeschakeld. Voor 4K met VRR moet je de HDR-uitvoer uitschakelen in de instellingen van de Switch 2.
• Als de Nintendo Switch 2 vastloopt bij het starten van een VRR-game, selecteer dan de Switch 2 VRR EDID in Elgato Studio. Hier vind je de stappen voor het geval de Nintendo Switch 2 vastloopt bij VRR-gebruik met de Elgato 4K S, 4K X of 4K Pro.
• Controleer of er flikkeringen optreden nadat een game is gestart. Als het scherm flikkert of het signaal verliest wanneer een game wordt gestart, is VRR of een 120 Hz-uitvoer meestal de oorzaak. Schakel eerst VRR op je console uit, vervolgens de 120 Hz-uitvoer, en verlaag daarna de uitvoerresolutie. Test na elke stap of het probleem is verholpen. Neem contact op met de klantenservice van Elgato als het scherm nog steeds flikkert.

Als VRR is ingeschakeld op je console en je beeldscherm, en je beschikt over een opnamekaart die VRR-passthrough ondersteunt, kun je zonder beeldversnijding spelen terwijl je opname of stream een constante framerate behoudt. De opnamekaartkiezer beveelt een model aan op basis van je opstelling.