Wat is een VST?

Als je ooit de lage of hoge tonen op een autoradio hebt aangepast, heb je al gebruikgemaakt van een vorm van EQ. Datzelfde principe bestaat ook in softwarevorm, en dat wordt een VST-plug-in genoemd.

Met VST-plug-ins kun je in realtime audio-effecten toepassen op je microfoon of andere audiobronnen, en dat allemaal op je computer. In deze handleiding wordt uitgelegd wat VST-plug-ins zijn, waar het formaat vandaan komt, hoe ze werken, waar de bestanden op je systeem staan en waar je effecten kunt vinden om uit te proberen.

Voordat er softwareplug-ins bestonden, moest je voor professionele audio-effecten over fysieke apparatuur beschikken. Een compressor was een rackunit. Een EQ was een apart apparaat. Galm kwam uit een fysieke effectprocessor. Om een degelijke studio in te richten, moest je duizenden dollars aan apparatuur uitgeven voordat je ook maar iets kon opnemen.

VST werd in 1996 door Steinberg ontwikkeld om daar verandering in te brengen. Het idee was om een standaardformaat vast te stellen waarop elke ontwikkelaar kon bouwen en dat door elke compatibele hosttoepassing kon worden geladen. In plaats van een hardware-rackunit aan te schaffen, kon je een VST-plug-in installeren en zo dezelfde functionaliteit op je computer krijgen. Dat maakte de weg vrij voor een heel ecosysteem van plug-ins van derden, van grote audiobedrijven tot onafhankelijke ontwikkelaars, die allemaal tools bouwden die in elke compatibele software werken.

Daar komt de naam vandaan. Virtual Studio Technology – een virtuele versie van de fysieke studio.

Niet alle VST-plug-ins doen hetzelfde. Er zijn twee hoofdtypen.

VST-effecten (VST-FX) bewerken de audio die erdoorheen gaat. Dit zijn de plug-ins die het meest relevant zijn voor microfoons en streamingopstellingen. Een equalizer geeft je stem meer karakter. Een compressor zorgt voor gelijkmatige geluidsniveaus. Een ruisonderdrukker verwijdert achtergrondgeluiden. Een nagalm voegt ruimte en diepte toe. Deze effecten werken op bestaande audio en passen deze in realtime aan terwijl deze door de plug-in gaat.

VST-instrumenten (VSTi’s) genereren geluid vanaf nul, meestal op basis van MIDI-input. Een softwaresynthesizer, een virtuele piano of een drummachine zijn allemaal voorbeelden van VSTi-plug-ins. Ze worden voornamelijk gebruikt bij muziekproductie binnen een DAW (Digital Audio Workstation) en niet zozeer voor microfoon- of streamingopstellingen.

Voor de meeste mensen die VST-plug-ins met een microfoon gebruiken, zijn VST-effecten precies wat je zoekt.

VST staat voor Virtual Studio Technology, een door Steinberg ontwikkeld plug-informaat. VST2 was jarenlang het dominante formaat en komt nog steeds voor in oudere plug-inbibliotheken. VST3 is de huidige standaard en biedt aanzienlijke verbeteringen: betere prestaties, lager CPU-gebruik, ondersteuning voor side-chaining en nauwkeurigere parameterregeling. De meeste moderne plug-ins worden uitgebracht als VST3.

Op macOS is AU (Audio Units) het equivalent, de eigen plug-in-standaard van Apple. VST en AU dienen hetzelfde doel, maar zijn niet onderling uitwisselbaar. Als je macOS gebruikt, zoek dan naar AU-versies van de plug-ins die je wilt gebruiken.

Een VST-plug-in kan niet op zichzelf draaien. Deze moet worden geladen in een toepassing die dit formaat ondersteunt. De host regelt de audiorouting, laadt de plug-in in je signaalketen en stuurt het audiosignaal er in realtime doorheen.

Veelgebruikte hosts zijn onder meer audiomixsoftware zoals Wave Link, opnameprogramma’s en streamingtools zoals OBS Studio. Wanneer je een VST-plug-in installeert, wordt deze automatisch beschikbaar voor alle compatibele hosts op je systeem.

Wanneer je een VST3-plug-in op Windows installeert, wordt deze in een standaardmap geplaatst die door de hosttoepassingen automatisch wordt gescand:

C:\Program Files\Common Files\VST3

De meeste installatieprogramma’s voor plug-ins gebruiken deze locatie standaard. Als een plug-in na de installatie niet in uw hostsoftware verschijnt, is het de moeite waard om te controleren of het bestand hier terecht is gekomen. Sommige installatieprogramma’s bieden tijdens de installatie de mogelijkheid om een aangepast pad op te geven, waardoor plug-ins zoek kunnen raken als de host alleen de standaardlocatie doorzoekt.

Op macOS worden AU-plug-ins geïnstalleerd in:

/Bibliotheek/Audio/Plug-ins/Componenten

Dit is de locatie op systeemniveau die AU-compatibele hosts doorzoeken bij het laden van plug-ins.

Je VST-map vinden vanuit Wave Link

Als je Wave Link op Windows gebruikt, kun je vanuit de app rechtstreeks naar je VST3-map navigeren zonder Verkenner handmatig te openen. Wanneer je een effect aan een kanaal toevoegt, biedt Wave Link een snelkoppeling om de map met VST3-plug-ins direct te openen, waardoor je gemakkelijk kunt controleren wat er is geïnstalleerd of een nieuw plug-inbestand kunt toevoegen.

Elgato Marketplace bevat een zorgvuldig samengestelde bibliotheek met audio-effecten die je kunt doorbladeren en rechtstreeks in Wave Link kunt installeren. Deze variëren van praktische plug-ins zoals ruisonderdrukking, EQ en compressie tot creatieve effecten zoals stemvervormers en nagalm. Veel ervan zijn gratis.

Na installatie staan de plug-ins in je VST3-map en zijn ze beschikbaar voor alle compatibele software op je computer. Wave Link, OBS Studio, DAW’s en alle andere VST3-compatibele software zullen ze automatisch op diezelfde locatie vinden.

In het gedeelte ‘Wave Link’ van Marketplace vind je effecten in verschillende categorieën, waaronder:

• Hulpmiddelen voor ruisonderdrukking en spraakverstaanbaarheid
• EQ en compressie om je stem vorm te geven
• Stemvervormers en karaktereffecten, waaronder opties van Voicemod
• Nagalm- en omgevingsgeluidseffecten

Plug-ins uit de Marketplace zijn met een paar muisklikken geïnstalleerd en verschijnen automatisch in Wave Link. Als je een plug-in in andere software wilt gebruiken, kun je deze ook handmatig downloaden via je accountprofiel en het bestand in je VST3-map plaatsen.

Bekijk de audio-effecten op Elgato Marketplace.